[ { "id": "kcl", "ad": "POTASYUM KLORÜR", "ne_icin": "Hipokalemi tedavisi/profilaksisi; aritmi riskini azaltma,Diüretik tedavisi, gastrointestinal kayıplar,insülin uygulaması veya böbrek kayıplarına bağlı gelişen hipokalemi", "kullanim": "Periferik max 10 mmol/saat monitörizasyonla. 20 mmol/saat yalnız santral + EKG. IV push KONTRAENDİKE.IV yolla dikkatli infüzyon,serumla dilüe edilir,kalp monitarizasyonu gerekir", "yan_etkiler": ["Hiperkalemi", "Kardiyak aritmiler", "doku nekrozyonu", "Gİ yakınmalar ","hiperkloremik metabolik asidoz"], "etkilesimler": [ "RAAS baskılayıcılar (ACEİ/ARB/aliskiren) → hiperkalemi", "K-tutucu diüretikler (spironolakton/eplerenon/amilorid)", "Takrolimus/Siklosporin", "TMP-SMX", "Heparin/LMWH", "NSAİİ, beta-bloker, digoksin" ], "hemşirelik_girisimleri": [ "infüzyonu derhal durdur.", "IV kateteri çıkar.", "Bulanık ya da ilaç artıklarını hattan aspirasyonla uzaklaştır.", "Etkilenen kolu elevasyon ve yara bakımı pano-stimülasyon / pansumanla doku iyileşmesini destekleme.", "Durumu bildirme, yara iyileşmesini izleme, cerrahi / plastik cerrahi konsültasyonu gerekirse sağlama.", "Potasyum klorür, ampül ürünleri ve intravenöz hali önceden karıştırılmadan sağlık kurumuna gelir ve hemşireler bunları hazırlar, hazırlarken doğru şekilde hazırladığını kontrol etmeyi ve ettirmeyi unutma." ] }, { "id": "kfosfat", "ad": "POTASYUM FOSFAT", "ne_icin": "Hipofosfatemi, refeeding sendromu özellikle malnütrisyon sonrası beslenme başlandığında fosfat düşüşü kritik önemdedir, TPN’de fosfor desteği.", "kullanim": "0.2–0.6 mmol/kg fosfat (6 saatte) böbrek yetmezliğinde %50 azaltılır. Max 0.2 mmol/kg/saat veya 10 mmol/saat. IV push uygulanmaz. Preparat içeriği: 1 mL’de yaklaşık 3 mmol fosfat ve 4.4–4.7 mEq potasyum bulunur (ürüne göre değişir). IV infüzyon, kalp ritmi ve elektrolitler izlenmelidir.", "yan_etkiler": [ "Bradikardi/ ventriküler aritmi", "Hipotansiyon", "Flebit/ekstravazasyonla nekroz", "tromboz", "akut fosfat mefropatisi nekrokalsinoz yüksek doz/hızda", "pulmoner vasküler presipitat ca ile uygunsuz karışımda", "oral formda bulantı kusma","Alüminyum toksisitesi (uzun PN alan yenidoğan/prematürelerde)", "parestezi kas zayıflığı paralizi konfüzyon letarji" ], "etkilesimler": [ " RAAS baskılayıcılar ACEİ/ARB/aliskiren, K-tutucu diüretikler spironolakton, eplerenon, amilorid", " Kalsinörin inhibitörleri Takrolimus/Siklosporin", "TMP-SMX, Heparin/LMWH, NSAİİ, beta-bloker", "Digoksin süksinilkolin", "Ca içeren solüsyonlarla birlikte verme →Ca-fosfat çökelmesi,emboli riski" ], "hemşirelik_girisimleri": [ "infüzyonu derhal durdur.", "IV kateteri çıkar.", "Bulanık ya da ilaç artıklarını hattan aspirasyonla uzaklaştır.", "Etkilenen kolu elevasyon ve yara bakımı pano-stimülasyon / pansumanla doku iyileşmesini destekleme.", "Durumu bildirme, yara iyileşmesini izleme, cerrahi / plastik cerrahi konsültasyonu gerekirse sağlama.", "Potasyum klorür, ampül ürünleri ve intravenöz hali önceden karıştırılmadan sağlık kurumuna gelir ve hemşireler bunları hazırlar, hazırlarken doğru şekilde hazırladığını kontrol etmeyi ve ettirmeyi unutma." ] }, { "id": "vasopressin", "ad": "VASOPRESSİN", "ne_icin": "Vazodilatör şokta (post kardiyotomi veya sepsis.) durumlarında sıvı resüsitasyonu ve katekolamin desteğine yanıt yeterli olmadığında,sepsis, katekolamin ihtiyacını azaltmak ve dolaşım stabilizasyonu sağlamak.", "kullanim": "Spesifik doz aralığı verilmemiş olsa da, genelde norepinefrin dozu 0.25–0.5 µg/kg/dk seviyelerine ulaştığında Vasopressin’in eklenmesini öneren yaklaşımlar vardır. Daha yüksek dozlarda ciddi iskemik komplikasyon riski vardır. IV bolus verilmez.IV infüzyon, sürekli infüzyon halinde verilir", "yan_etkiler": ["Vazokonstrüksiyon damarların aşırı daralmasına bağlı dolaşım bozukluğu", "İskemik komplikasyonlar(bağırsak deri veya ekstremitelerde kanlanma azalması)", "Hiponatremi su tutulmasına bağlı kandaki sodyum seviyesinin düşmesi"], "etkilesimler": ["Noreepinefrin ve diğer katekolaminler", "Kortikosteroidler", "Tolvaptan(adh antagonisti)", "Furosemid(loop diüretik)", "QT uzatan ilaçlar"], "hemşirelik_girisimleri": [ "infüzyonu derhal durdur.", "IV kateteri çıkar.", "Etkilenen alana sıcak ya da soğuk kompres uygulaması (doktor istemiyle, 15–20 dk aralıklarla)", "Lokal antidot uygulaması (phentolamine, nitrogliserin krem gibi) / hyaluronidaz infüzyonu / flush-out tekniği (uygunsa)", "Kolun elevasyonun sağlanması", "İzleme ve dokümantasyon: renk, ısı, perfüzyon, dokunma hissi değişimleri kaydet." ] }, { "id": "vankomisin", "ad": "VANKOMİSİN", "ne_icin": " IV :MRSA ve β-laktam alerjisi olan hastalarda ciddi Gram-pozitif enfeksiyonlar(pneumoni, endokardit, sepsis, osteomiyelit) β-laktam alerjisi olan hastalarda alternatif . Oral form C. difficile koliti(özellikle metronidazol dirençli veya relaps vakalarında).", "kullanim": "Yetişkinde ~2 g/gün (500×4 veya 1g×2); her doz ≥60 dk infüzyon; konsantrasyon ≤5 mg/mL. MRSA’da hedef AUC 400–600 kritik hastalar veya sürekli infüzyon alanlar için yükleme önerilebilir.IV infüzyon genellikle 1-2 saatte yavaş verilir red man sendromuna karı hızlı verilmemeli", "yan_etkiler": ["Nefrotoksisite böbrek hasarı, kreatinin yükselmesi.", "Ototoksisite işitme kaybı veya kulak çınlaması", "Red man sendromu hızlı infüzyona bağlı yüzde ve kollarda kızarma, kaşıntı ve tansiyon düşmesi"], "etkilesimler": ["Loop diüretikler lasix, lizik, desal, furomid)", "NSAİİ", "Ototoksik ilaçlar entamisin, tobramisin, amikasin ve streptomisin ", "Anestezik ajanlar nitröz oksit, halotan, izofluran, desfluran, sevofluran", "antikoagülanlar (warfarin)"], "hemşirelik_girisimleri": ["Red Man sendromu bulguları (kızarıklık, kaşıntı, hipotansiyon) tespit edilirse, infüzyonu durdur veya hızı düşür.","Kreatinin, BUN ve idrar çıkışını kontrol et.","Hızlı kreatinin yükselmesi saptanırsa vankomisin dozu yeniden değerlendirilmesi için hekime haber ver.","Ototoksik etkisi artırabilecek diğer ilaçları gözden geçir.","Cilt döküntü, prurit, solunum sıkıntısı, hipotansiyon gibi bulgular gelişirse infüzyon durdurulur, acil müdahale protokollerini uygula (antihistaminik, steroid, epinefrin destek),hasta monitörize edilerek vital bulgular yakından izlenmeli.","İnfüzyon bölgesini sık kontrol et; kızarıklık, şişlik, ısı artışı, ağrı varsa hattı değiştir. İnfuzyonu kolaylaştırmak için geniş damarı tercih et.","Flebitis geliştiyse infüzyon hattını çıkar veya farklı bir ven kullan."] }, { "id": "mgso4", "ad": "MAGNEZYUM SÜLFAT", "ne_icin": "Eklampsi/preeklampsi nöbetlerin tedavisi ve profilaksisi; aritmi yönetimi torsades de pointes; preterm doğumda fetal nöroproteksiyon;akut nefrit hipomagnezemi.", "kullanim": "5% Dekstroz içinde: Eklampsi/preeklampsi yükleme dozu 4–6 g, ardından saatte 1–2 g bakım infüzyonu; maksimum 30–40 g/24 sa; devamının 5–7 günü aşmaması önerilir.IV: 4–6 g (15–30 dk içinde), takipte 1–2 g/saat infüzyon, gerekirse nöbet tekrarı için 2–4 g IV bolus; maksimum 40 g/24s.IV infüzyon veya yavaş IV push (duruma göre),Solunum depresyonu ve kardiyak monitör gerektirir.", "yan_etkiler": ["Hipotansiyon damar genişlemesine bağlı tansiyon düşüklüğü", "Solunum depresyonu solunum hızında ve derinliğinde yavaşlama", "Refleks kaybı", "Kardiyak arrest (aşırı doz)", "Fetal kemik sorunları uzun süreli kullanımda kemik demineralizasyonu ve neonatal hipokalsemi"], "etkilesimler": ["Kalsiyum kanal blokörleri (nifedipin)", "Tokolitikler (β-agonistler,terbutalin)", "sanstal sinir sistemi depresanları(benzodiazepinler, barbitüratlar, opioidler)", "Nöromüsküler blokörler ( vekuronyum, rokuronyum)", "Kalsiyum tuzları ve Aminoglikozidler"], "hemşirelik_girisimleri": ["Solunum depresyonu veya bradikardi bulguları varsa infüzyonu hemen durdurulmalı.","Kardiyak / nöromüsküler etkiler varsa, kalsiyum glukonat intravenöz antidot olarak kullanılabilir. Uygulandığında monitörizasyon sağlamalı (EKG, vital bulgular).","Solunum hızı ve derinliği izle; saturasyon takibi yapılmalı,gerekirse ventilasyon desteği hazırlığı (özellikle ciddi solunum depresyonu varsa).","Derin tendon reflekslerini kontrol et; reflekslerin azalması ya da kaybı ciddi magnezyum toksisitesi işaret eder.","Oligüri tespit edilirse magnezyum atılımı bozulabilir, durumu rapor edilmeli, gerekirse diürezis destekleyici tedbirler değerlendirilmeli (örneğin sıvı yükleme).","Magnezyum düzeyleri, serum 6-8 saatte bir bakılarak veya klinik olarak patellar refleksler veya idrar çıkışı kontrol edilerek sık sık izlenmelidir."] }, { "id": "insulin", "ad": "İNSÜLİN", "ne_icin": "diyabet (tip 1,tip2),diyabetik ketoasidoz;Hiperosmolar ve hiperglisemik sendrom tedavisi,Stres hiperglisemisi(özellikle sepsis, travma, cerrahi sonrası ),Hiperkalemi tedavisi(IV insülin+glukoz kombinasyonu ile.", "kullanim": "IV infüzyon özellikle (DKA/HHS/hiperkalemi) veya SC diyabet tedavisi, yoğun bakımda stabil glisemik kontrol. Hiperkalemi tedavisinde genellikle : 10 Ü regular + 25–50 g glukoz IV uygulanır. Kısa etkili(regular), hızlı etkili(aspart, lispro), uzun etkili(glargine, detemir) türleri bulunur. IV bolus ve/veya sürekli infüzyon,Kan şekeri sık takip edilir.", "yan_etkiler": ["Hipoglisemi(en sık)", "Hipokalemi", "Alerjik reaksiyon", "Lipodistrofi (SC uygulamalarda)", "Nadiren insülin direnci", "görme değişiklikleri"], "etkilesimler": ["Beta-blokerler (beloc, vasoxen, dilatrend, dideral, concor, tensinor)", "Kortikosteroid (kortizon, prednizon, deksametazon)","tiazid diüretikler", "Alkol ve oral antidiyabetikler"], "hemşirelik_girisimleri": ["İnfüzyonu durdur ya da yavaşlat.","Acil glukoz (örn. dekstroz IV) uygulanmasını destekle.","Serum glukoz düzeyini sık izle (örneğin her 15–30 dakikada bir).","Potasyum düzeylerini kontrol et; hipokalemi riskine dikkat et.","Hastayı hipoglisemi belirtileri açısından izle (terleme, tremor, bilinç değişikliği).","Dokümantasyon: olay zamanı, müdahale süreci, glukoz değerleri kaydet."] }, { "id": "ca_glukonat", "ad": "KALSİYUM GLUKONAT", "ne_icin": "Hipokalsemi, hiperkalemi (acil tedavide kalp membran stabilizasyonu)/hipermagnezemi;Kalsiyum kanal bloker zehirlenmesi (verapamil, diltiazem),Beta blokör toksisitesi(destek tedavi),Hidroflorik asit yanıkları.", "kullanim": "IV yolla, santral venöz hat tercih edilir.Ciddi semptomatik hipokalsemi: 1–2 g IV ampul (10% solüsyon) yavaş (10 dakikada) uygulanır; gerekirse her 10–60 dk’da tekrarlanabilir.Hiperkalemi / Hipermagnezemi: 15–30 mL IV, 2–5 dakikada uygulanır; EKG düzeldikten sonra gerekirse tekrarlanabilir.İnfüzyon için 4 g IV Üzerinden 4 saat ya da 5–20 mg,/kg/saat infüzyon gibi rejimler tanımlanmıştır.Ekstravazasyon riski, dikkatli uygulanmalı.IV yolla yavaş infüzyon,Kardiyak monitör önerilir.", "yan_etkiler": ["Bradikardi/aritmi senkop", "Hipotansiyon (hızlı verilirse)", "Ekstravazasyona bağlı doku nekrozu", "Hiperkalsemi(özellikle tekrarlayan dozda )", "EKG’de dalga değişiklikleri","Bulantı, kusma sıcak basması,yorgunluk kas zayıflığı"], "etkilesimler": ["Digoksin (IV hızlı verilirse)", "Tetrasiklinler", "Kalsiyum kanal blokerlar"," Florokinolonlar (Norfloksasin, Ofloksasin, Pefloksasin) "], "hemşirelik_girisimleri": ["İnfüzyonu durdur.","EKG izlemi yaparak aritmi kontrolü.","Serum kalsiyum düzeyini kontrol et.","Bol sıvı ile destek / diüretik (hekim kararı ile).","Semptomlara yönelik destek (bulantı, kusma, konfüzyon)."] }, { "id": "ca_klorur", "ad": "KALSİYUM KLORÜR", "ne_icin": "Semptomatik hipokalsemi; hiperkalemi( yüksek potasyum) ekg değişiklikleri varsa; titreme kas spazmı nöbet ;Massif transfüzyonlar / travma sonrası kanamalar,Sitratla bağlı hipokalsemi gelişimini önlemek ve koagülasyonu desteklemek ; Kalsiyum kanal blokeri (CCB) toksisitesi;Kalp cerrahisi sonrası hipotansiyon / düşük kalp debisi.", "kullanim": "Yetişkinler için hipokalsemi/hiperkalemi: 1–2 g (%10’luk solüsyonda, 10–20 mL) IV infüzyonla, 10–20 dakika süresince uygulanır.1 g kalsiyum klorür, 50 mL uygun bir IV sıvıya eklenerek, 0.35–0.7 mmol/dk hızında infüze edilir. (2% solüsyon için, maksimum 2.5–5 mL/dk) .Kemik ve yumuşak dokuda doku nekrozu riski yüksektir. Bu nedenle mümkünse santral venöz hatta uygulanması önerilir. Periferik ven yolundan uygulanacaksa yavaş verilmelidir. IV yolla yavaş infüzyon,Daha irritandır; merkezi yoldan verilmesi tercih edilir.", "yan_etkiler": ["Yaygın yan etkiler: Flushing (yüz kızarması) Bulantı, kusma, kabızlık, karın ağrısı", "Ciddi:Kardiyak aritmi ve hipotansiyon, Enjeksiyon bölgesinde dokuların nekrozu (ödeme, sklerozis, cilt yanıkları) ", "Uzun vadeli Hiperkalseminin neden olduğu: zayıflık, somnolans, bulantı, anoreksi, konstipasyon, nefrocalcinosis, hipertansiyon, aritmi, nörolojik bozukluklar, laboratuvar anormallikleri (AST/ALT yükselmesi vb.)"], "etkilesimler": ["Digoksin", "Kalsiyum kanal blokerleri (coversyl, kaptoril, rilace, delix, )", "Tetrasiklinler"], "hemşirelik_girisimleri": ["İnfüzyonu durdur.","EKG izlemi yaparak aritmi kontrolü.","Serum kalsiyum düzeyini kontrol et.","Bol sıvı ile destek / diüretik (hekim kararı ile).","Semptomlara yönelik destek (bulantı, kusma, konfüzyon)."] }, { "id": "dopamin", "ad": "DOPAMİN", "ne_icin": "Kalp krizi,kan zehirlenmesi; hipotansiyon ve şok;Travma böbrek yetmezliğinin eşlik ettiği (Hipovolemik Şok,Spinal Kord Yaralanması,Septik Şok (travma sonrası enfeksiyon gelişirse),Kardiyojenik Şok (travma sonrası kalp hasarı varsa);Açık kalp ameliyatından sonra düşük kan basıncının ortaya çıktığı.", "kullanim": " İlaç verilirken yavaş ve damla ayar kullanılmalıdır. .yalnız %0.9 oranında sodyum klorür/ izotonik veya % 5 dekstroz ile seyreltilmelidir,IV infüzyon (doz aralığına göre etkisi değişir – dopaminerjik, beta, alfa)", "yan_etkiler": ["Taşikardi", "Şiddetli alerjik reaksiyonlar, dudakların, ağız ve boğazın şişmesi (soluk alma/yutkunmayı zorlaştırabilir) ve bayılma hissi", "Angina", "Kangren", "Kanda azot artışı (azotemi)", "Kalpte ritim bozuklukları"], "etkilesimler": ["Anestetikler(Halotan,Propofol,Ketamin,Etomidat)", "Monoamin oksidaz inhibe ediciler (antidepresan ilaçlar)", "Alfa/beta blokerler(propranolol)", " İdrar atılımını arttıran ilaçla, Ergo alkoloidlerinden, trisiklik antidepresanlardan ve guanetidin içeren ilaçlar","Fenitoin"], "hemşirelik_girisimleri": ["Ekstravazasyon şüphesi varsa infüzyonu hemen durdurulmalı,Kateter çıkartılmalı aynı hatta başka ilaç verilmemeli.","Etkilenen bölgeyi kaldırılmalı, belirtilere bakılmalı (kızarıklık, ağrı, soğukluk), Uygunsa sıcak veya soğuk kompres uygulaması yapılabilir.","Ekstremite ısısı, nabız, kapiller dolum süresi, renk değişiklikleri gibi perfüzyon göstergelerini değerlendirilmeli.","Lokal bakım, debridman, yara izleme planı gerekliye yapılabilir eğer yara ve doku nekrozu gözlemlenirse.","Kardiyak izlemler için, EKG ile aritmi kontrolü ve Nabız, tansiyon, kardiyak değerlendirmeler yapılmalıdır."] }, { "id": "heparin", "ad": "HEPARİN", "ne_icin": "Damarlarınızdaki (arteler ve yenlerdeki) zararlı kan pıhtılarının oluşmasının durdurulmasına yardımcı olmak için (önleyici amaçla) ;hemodiyalizde ve kalp ameliyatlarında,Kalp krizi veya kalp krizi tehlikesi varsa; Çeşitli kan pıhtılaşma bozukluklarında .", "kullanim": "Damar içine veya cilt altına uygulanır.herhangi bir diğer ilaçla karıştırılarak enjekte edilmemelidir. IV bolus + IV infüzyon,aPTT ile izlenir..", "yan_etkiler": ["Nefes almada zorluk ", "Cildinizde şiddetli döküntü ","Epidural anestezi veya spinal anesteziden sonra sonra aşağıdaki belirtilerden herhangi birisi varsa tıbbi yardım almak gerekir,felç oluşabiliKırmızı veya kahverengi idrar • Katran gibi siyah dışkı,Burnunuzda, ağzınızda veya ameliyat yarasında durmayan kanama uyuşma "], "etkilesimler": ["Alteplaz", "Ampisilin sodyum", "Siprofloksasin laktat","Hidroklorür","Metisilin sodyum","Vankomisin ","Oksitetrasiklin","Streptomisin sülfat"], "hemşirelik_girisimleri": ["İnfüzyonu durdur","Kanama odaklarını kontrol et (göz, gastrointestinal, idrar yolu vs)","Hemogram / trombosit sayısı, aPTT / anti‑Xa gibi değerleri izle","Protamin sülfat antidot hazırlığı (hekim kararı ile)","Dokümantasyon: kanama bulguları, laboratuvar değerleri, yapılan girişimler kaydet","Hemodinamik stabiliteyi izle; gerekirse sıvı desteği"] } ]